Kiracının Evi Gösterme Zorunluluğu
Kiracının evi gösterme zorunluluğu; ev sahibinin, bakım, satış veya yeniden kiraya verme amaçlarına yönelik talepleri karşısında, evin yeni alıcılara veya kiracılara gösterilmesi için düzenlenen yasal bir zorunluluktur. Bu zorunluluk, kiracının özel hayatına saygı gösterilerek, yaşam düzeni korunarak ve makul sürelerde uygulanmalıdır.
Kiracı Evi Göstermek Zorunda Mıdır?
Kiracı, oturmakta olduğu evi, yeni alıcılara veya kiracılara göstermek zorundadır. Bu konuda Kanun’da belirli bir sayı ve gün düzenlenmemiştir. Makul sıklık ölçütü dikkate alınarak, kiracının huzurunu bozacak sıklıkta olmayacak şekilde gösterim yapılabilecektir. Kiracının sürekli ve sınırsız bir şekilde gösterime katlanması beklenemez.
Ev sahibinin bu hakkını kullanabilmesi için, kiracıya uygun bir süre öncesinden yazılı veya sözlü olarak bildirimde bulunması gerekir. Bu bildirimin usulünce yapıldığının ispat edilebilmesi bakımından, bildirimin noter vasıtasıyla gönderilecek olan ihtarname yoluyla yapılmasında fayda vardır. Kiracıya bildirim yapılmamışsa, kiracı evi göstermeye zorlanamaz.
Bu hakkın kullanımında, kiracının yararları da göz önünde bulundurularak kiracının yaşam düzeni, aile hayatı, çalışma sistemi gözetilerek uygun olduğu gün ve saatler belirlenmelidir. Kiracının müsait olduğu zamanlarda, yeni alıcılar veya kiracılar evi gezip görebilirler. Bu hak kullanılırken; kiracının eşyalarına zarar verilmemeli, ev dağıtılmamalı, uygun zamana ve makul sürelere dikkat edilmeli, kiracının özel hayatına ve mahremiyetine saygı gösterilmelidir. Aksi takdirde, kiracı bu duruma katlanmak zorunda değildir.
Kiracı Evi Göstermiyorsa Ne Yapılır?
Kiracı evi gösterme zorunluluğuna uymazsa, ev sahibi dava açma hakkını kullanabilir. Bunun için ev sahibi ispat kolaylığı bakımından önce noter aracılığıyla ihtarname göndermeli, ardından arabuluculuk yoluna başvurmalıdır.
Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamaz ise, kiralananın gösterilmesine izin davası açılmalıdır. Bu dava neticesinde hakim, evin yeni kiracılara veya alıcılara gösterilmesi için uygun gördüğü belli zaman aralıklarını belirler. Hakim, bu belirlemeyi yaparken ev sahibinin konutu gösterebileceği tarihleri ve kiracının müsait olduğu tarihleri göz önünde bulundurur. Böylece, evi gösterme zorunluluğu hem kiracıyı hem de ev sahibini mağdur etmeden mahkeme kararı ile uygulanmış olur.
Ev Sahibi Kiracının İzni Olmadan Eve Girebilir Mi?
Ev sahibi, kiracısının oturduğu eve izinsiz bir şekilde giremez. Ev sahibinin, kiracının izni ve onayı olmamasına rağmen izinsiz bir şekilde eve girmesi, konut dokunulmazlığını ihlal suçunu oluşturur. Dolayısıyla böyle bir durumda ev sahibi için cezai sorumluluk doğacaktır.
Kiralık veya Satılık Evi Göstermeyen Kiracı Israrla Aranabilir Mi?
Evi göstermeyen kiracı, ısrarlı bir şekilde aranamaz. Ev sahibinin evin gösterilmesi için kiracıyı ısrarla rahatsız etmesi durumunda, kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu oluşur. Dolayısıyla böyle bir durumda ev sahibi için cezai sorumluluk doğacaktır.
Ev Sahibi Evin Fotoğraflarını ve Videolarını Çekebilir Mi?
Ev sahibinin, kiracının açık rızası olmadan evin içinde fotoğraf ve video çekmesi hukuka aykırıdır. Ancak kiracının açık rızasıyla, kişisel eşyalar gizlenerek, kiracının özel hayatına ve mahremiyetine saygı gösterilerek (yatak odası, özel dolaplar, kişisel evraklar, aile hayatına ilişkin ayrıntılar vs. korunarak) çekim yapılabilir.
Evde Kiracı Varken "Kiralık" veya "Satılık" İlanı Asılabilir Mi?
Kiracı, evin içine yahut dışına "kiralık" veya "satılık" ilanı asmak zorunda değildir. Kiracının bu husustaki yükümlülüğü, evin yukarıda belirtilen kriterlere uygun olacak şekilde yeni alıcılara veya kiracılara gösterilmesine izin vermektir. Bununla birlikte, kiracıya önceden bilgi verilmişse ve kiracının rızası varsa; kiracının mahremiyetine saygı gösterilerek ilan veya afiş asılabilecektir.
Evi Göstermeyen Kiracı Tahliye Edilebilir Mi?
Kiracının evi göstermemesi, kiralanandan tahliye edilebilmesi için tek başına yeterli bir sebep değildir. Dolayısıyla ev sahibi, kiracının evi yeni alıcılara veya kiracılara göstermemesini ileri sürerek kiracıyı evden çıkaramayacaktır.
Bununla birlikte, kiracı hem evi gösterme yükümlülüğünü ihlal ediyorsa hem de Kanun’da aranan tahliye nedenlerinden herhangi biri mevcutsa, bu durumda kiracının tahliyesi talep edilebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınıza ilişkin değerlendirme için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.